رهگذر

عطر نان، طعم زندگی

نانوایی سنتی رهگذر

فهرست مطالب

مقدمه

ایران دارای تنوع زیادی در نان های سنتی است که هر یک از مناطق کشور نوع خاصی از نان را تولید میکنند. نان سنگک با طعم خاص و پخت در تنور سنگی نان بربری با بافت ضخیم و خوشمزه نان لواش نازک و سبک و نان تافتون ساده و پرمصرف. این مقاله به معرفی انواع نان با روش پخت آن ها مواد اولیه و تفوت هایشان میپردازد.





نان سنگک


نان سنگک یکی از محبوب ترین و معروف ترین نان های سنتی ایران است که در تنور سنگی پخته میشود. این نان به دلیل استفاده از آرد سبوس دار ارزش غذایی بالایی دارد. نان سنگک معمولا به صورت پهن و کشیده پخته میشود و در زیر آن سنگ زیره های داغ قرار دارد که باعث ایجاد بافتی خاص و ترد میشود. بوی مطبوع،رنگ طلایی،و طعم منحصر به فرد از ویژگی های اصلی این نان است.اغلب در وعده صبحانه یا همراه غذاهای سرد ایرانی سرو میشود.





نان بربری


نان بربری ضخیم،پهن و مستطیلی شکل است که خمیر آن معمولا پند ساعت استراحت داده میشود تا طعم و بافت بهتری به خود بگیرد. روی این نان قبل از پخت نوعی مایع خاص به نام رومال مالیده میشود که به رنگ و طعم طلایی آن کمک میکند. بربری در تنور های داغ پخته میشود و دارای بافتی نیمه ترد و در عین حال نرم در داخل است. این نان یکی از نان های مورد علاقه ایرانیان برای صبحانه همراه پنیر و گردو است.





نان تافتون


نان تافتون نانی نازک، گرد و بزرگ است که در تنورهای سنتی با دمای بالا پخته می‌شود. این نان معمولاً از آرد گندم تهیه شده و نسبت به سایر نان‌ها، زمان پخت کوتاه‌تری دارد. تافتون به دلیل نازکی و سبکی، به‌راحتی قابل جمع‌کردن و حمل است. در بسیاری از مناطق ایران، این نان در کنار غذاهایی مانند کباب، خورش‌ها و ماست سرو می‌شود. ماندگاری این نان نسبتاً کمتر است و اغلب باید تازه مصرف شود





نان لواش


نان لواش یکی از نازک‌ترین نان‌های سنتی ایران است که به‌صورت ورقه‌ای و گرد یا بیضی‌شکل تهیه می‌شود. این نان بیشتر در مناطق غربی و شمال‌غربی کشور مانند آذربایجان، کردستان و زنجان رواج دارد. لواش در تنورهای سنتی یا حتی امروزه در برخی دستگاه‌های صنعتی تهیه می‌شود. به دلیل نازکی بسیار زیاد، این نان ماندگاری بالایی دارد و به راحتی خشک می‌شود. در فرهنگ عامه، لواش یکی از نان‌های پرکاربرد در سفر و نگهداری طولانی‌مدت است





نان فطیر


نان فطیر یکی از نان‌های سنتی با طعمی متمایل به شیرین است که در مناطق مختلف ایران به‌ویژه در همدان، کرمان و زنجان تهیه می‌شود. این نان اغلب در مناسبت‌های خاص مانند عید فطر و جشن‌ها پخته می‌شود. فطیر با آرد سفید، شکر، روغن یا کره و گاهی شیر تهیه می‌شود و در برخی مناطق با کنجد یا شیره تزیین می‌گردد. طعم شیرین و بافت لطیف آن، فطیر را به گزینه‌ای محبوب در میان کودکان و بزرگسالان تبدیل کرده است





نان کماج


نان کماج بیشتر در مناطق غربی و جنوب غربی ایران پخته می‌شود و در ترکیبات آن از مواد مختلفی مانند آرد گندم، شیر، زعفران، دارچین و گاهی مغزها استفاده می‌شود. این نان بیشتر جنبه‌ی خوراکی دارد و در وعده‌های صبحانه یا عصرانه همراه با چای سرو می‌شود. کماج طعمی خوشایند، بافتی نرم و ظاهری زیبا دارد. در برخی مناطق، نان کماج به‌عنوان نان مراسمی و سوغات محلی نیز شناخته می‌شود





نان گرده


نان گرده نانی محلی و پرطرفدار است که بیشتر در مناطق عشایری و روستایی تهیه می‌شود. این نان معمولاً با آرد گندم یا جو، در تابه‌های آهنی یا روی ساج پخته می‌شود. اندازه آن معمولاً کوچک و گرد است. گرده نان اغلب همراه با کره محلی، پنیر، سبزی یا دوغ مصرف می‌شود. ویژگی مهم آن، پخت سریع و سهولت در تهیه است که در شرایط ساده‌ی زندگی عشایری اهمیت زیادی دارد





نان شیرمال


نان شیرمال نوعی نان نرم، شیرین و بسیار خوش‌طعم است که معمولاً در شهرهای مرکزی و جنوبی ایران تهیه می‌شود. ترکیبات اصلی آن شامل آرد سفید، شیر، تخم‌مرغ، کره و زعفران است. این نان در فر یا تنور پخته می‌شود و روی آن معمولاً با کنجد یا زرده تخم‌مرغ تزیین می‌شود. شیرمال به دلیل طعم لطیف و شیرینش، اغلب در وعده صبحانه یا عصرانه همراه چای مصرف می‌شود و برای پذیرایی نیز مناسب است